Pakistan ve Afganistan arasındaki sınır gerginlikleri, tam ölçekli bir çatışmaya dönüşmüş durumda. Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, Afganistan'daki Taliban hükümetine karşı "açık savaş" ilan etti. Bu açıklama, Pakistan'ın Kabil, Kandahar ve diğer Afgan şehirlerine hava ve kara saldırıları düzenlemesinin ardından geldi.
Çatışmalar, aylardır süren sınır ihlalleri ve militan saldırılarının bir sonucu olarak patlak verdi. Her iki taraf da ağır kayıplar bildirirken, uluslararası toplumdan acil müdahale çağrıları yükseliyor.
Yıllardır süregelen gerginlikler
Pakistan ve Afganistan arasındaki ilişkiler, tarihsel olarak Durand Hattı sınır anlaşmazlıkları, militan gruplar ve mülteci sorunları nedeniyle gergin.
Taliban'ın 2021'de Afganistan'da iktidarı ele geçirmesinden bu yana, Pakistan, Afgan topraklarının Tehrik-i Taliban Pakistan (TTP) gibi militan gruplar tarafından üs olarak kullanıldığını iddia ediyor. Bu gruplar, Pakistan'da sivilleri ve güvenlik güçlerini hedef alan saldırılar düzenliyor.
Son aylarda gerginlikler tırmandı. Aralık 2025'te Afganistan, Pakistan'ın hava saldırılarını kınayarak "savaş" ilan ettiğine dair iddialar ortaya atıldı, ancak bu o dönemde teyit edilmedi.
Ocak 2026'da sınır çatışmaları arttı ve her iki taraf da karşılıklı hava saldırılarıyla yanıt verdi.
Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif, "her zaman barış aradıklarını" ancak "agresyona karşı koyacaklarını" belirtti. Taliban sözcüsü Zabihullah Mujahid ise, Afganistan'ın "büyük ölçekli saldırı operasyonları" başlattığını duyurdu, bu da Pakistan'ın önceki hava saldırılarına misilleme olarak yorumlandı.
ABD'nin Afganistan'dan çekilmesinin bıraktığı boşlukta, terk edilen silahlar militanlar tarafından kullanılmaya başlandı. Pakistan, Afganistan'ı TTP'yi barındırmakla suçlarken, Taliban hükümeti Pakistan'ı mülteci kamplarını bombalamakla itham ediyor. Sınırdaki Torkham geçişi gibi kritik noktalar, sık sık çatışma alanı haline geliyor.
'Sabrımız tükendi'
bu sabah, Pakistan savaş uçakları Kabil'i bombaladı ve Kandahar ile Paktika eyaletlerinde hedefleri vurdu. Pakistan Bilgi Bakanı Attaullah Tarar, bu saldırıların "Taliban savunma hedeflerine" yönelik olduğunu açıkladı. Savunma Bakanı Asif, X hesabından "Sabırımız tükendi. Artık açık savaş" diyerek durumu resmileştirdi.
Afganistan'dan gelen yanıt gecikmedi. Taliban, sınırdaki Pakistan askeri mevzilerine karşı "büyük ölçekli operasyonlar" başlattığını duyurdu ve 19'dan fazla Pakistan karakolunu ele geçirdiğini iddia etti. Afgan Savunma Bakanlığı, 55 Pakistan askerinin öldürüldüğünü, Pakistan ise 133 Taliban savaşçısının öldürüldüğünü ve 200'den fazlasının yaralandığını bildirdi. Kayıplar konusunda taraflar çelişkili rakamlar veriyor; bağımsız kaynaklar henüz doğrulamadı.
Pakistan, operasyonu "Ghazab lil-Haq" olarak adlandırdı ve sınır boyunca yoğun topçu ateşi kullandı. Torkham sınır kapısı yakınlarında yeni çatışmalar rapor edildi. Afganistan, Pakistan'ın saldırılarını "provokasyon" olarak nitelendirirken, Pakistan Afganistan'ı "teröristlere sığınak sağlamakla" suçluyor. X platformunda paylaşılan videolarda, Taliban'ın sınır saldırılarını gösteren görüntüler dolaşıyor.
İki tarafta da ağır kayıplar var
Her iki taraf da ağır kayıplar bildiriyor. Pakistan, Afgan saldırılarının ardından 2 askerinin öldüğünü, Afganistan ise sivil kayıplar olduğunu iddia ediyor. Nangarhar'daki bir mülteci kampında 13 sivilin yaralandığı rapor edildi. Çatışmalar, zaten kırılgan olan bölgede insani krizi derinleştiriyor; mülteciler ve siviller en çok etkilenenler arasında.
Pakistan'ın modern hava gücü üstünlüğü var, ancak Afganistan'ın gerilla taktikleri ve ABD'den kalan silahları dengesiz bir savaş yaratabilir. Çatışmaların devam etmesi, Balochistan ve Pakistan İşgal Altındaki Keşmir (PoK) gibi bölgelerde iç huzursuzlukları tetikleyebilir.
Uluslararası tepkiler ve olası sonuçlar
Uluslararası toplum, çatışmayı endişeyle izliyor. İran, "diyalogu kolaylaştırmak" için yardım teklif etti. ABD ve diğer ülkeler, taraflara itidal çağrısı yaptı, ancak somut müdahale henüz yok. BM ve diğer kuruluşlar, sivil kayıpları kınadı.
Uzmanlar, bu savaşın bölgeyi istikrarsızlaştırabileceğini ve IŞİD-K gibi grupların bundan yararlanabileceğini belirtiyor. Katar aracılığındaki ateşkes çabaları zayıflıyor. Eğer çatışmalar yayılırsa, Güney Asya'da daha geniş bir kriz tetiklenebilir.
Sonuç olarak, bu "açık savaş" ilanı, yılların birikimiyle patlak veren bir krizin zirvesi. Taraflar müzakereye dönerse barış mümkün, ancak şu anki gidişat tırmanmayı işaret ediyor. Gelişmeler yakından takip ediliyor.
